ماموپلاستی (جراحی زیبایی سینه)

سینه ها، یکی از اعضای تعیین کننده در زیبایی و تناسب اندام بدن می باشند. شکایت از بزرگی سینه یا افتادگی آن یکی از شایع ترین علل مراجعه به جراحان زیبایی است. باید توجه داشت که اکثر بیمارانی که از بزرگی سینه شکایت دارند، دچار افتادگی سینه هم هستند. اما ممکن است فردی که دچار افتادگی سینه باشد، به صورت همزمان بزرگی سینه هم داشته یا نداشته باشد، چرا که ممکن است افتادگی سینه به علت تحلیل رفتن و از دست دادن بافت سینه اتفاق افتاده باشد که درمان های متفاوتی دارد. از این رو، امروزه روش های مختلفی جهت ایجاد تغییر شکل و حجم مناسب سینه ها، به منظور ایجاد زیبایی بیشتر در این عضو شناخته شده است. اعمال زیبایی سینه شامل موارد زیر می باشد:

-    مامو پلاستی کاهنده (Reduction Mammoplasty): به عمل کوچک کردن سینه ها ماموپلاستی کاهنده (Reduction Mammoplasty) یا ریداکشین سینه (Breast Reduction) گفته می شود.

-    ماموپکسی (اصلاح شکل سینه): به عمل بالا کشیدن سینه افتاده، لیفت سینه (Breast Lift) یا ماموپکسی (Mammopexy) گفته می شود.

-         ماموپلاستی افزاینده (Augmentation Mammoplasty)

بزرگی سینه می تواند باعث مشکلات فراوانی مانند درد گردن، درد شانه و پشت، احساس خواب رفتگی در دست ها، ایجاد شیار و لک روی شانه ها، تعریق  و عفونت چین زیر سینه ای به خصوص در تابستان، محدود کردن فعالیت های ورزشی، تنگی نفس ضمن ورزش، کاهش اعتماد به نفس و گوشه گیر شدن و کاهش فعالیت و روابط اجتماعی (به خصوص در جوانان) و مشکل در یافتن لباس مناسب شود. به همین علت است که مطالعات متعدد نشان داده است که عمل کوچک کردن سینه به شکل مؤثری این علایم و درد ها را کاهش داده و باعث بهبود اعتماد به نفس و روابط اجتماعی فرد می شود و به همین علل، عملی بسیار موفق بوده و رضایتمندی بیمارانی که به درستی انتخاب شده باشند، بالاست.

ماموپلاستی کاهنده (Reduction Mammoplasty) و ماستوپکسی دو روش جراحی متفاوت زیبایی سینه، اما مرتبط با هم هستند که نقاط مشترک زیادی دارند. هر دو روش، منجر به بالا کشیدن سینه، کاهش پوست سینه و معمولا بهبود کلی در شکل سینه می شوند. در نتیجه، این اهداف برای هر دو روش، با استفاده از تدابیر جراحی مشابه به دست می آیند. با وجود شناخت این شباهت ها و در نظر گرفتن این نکته، مهم است که بدانیم، توجه عمده در ماموپلاستی کاهنده به کاهش حجم سینه معطوف است، در حالی که در ماستوپکسی، هدف بالا کشیدن و شکل دادن مجدد سینه همراه با عدم تغییر یا تغییر کم در حجم سینه است. به طور خاص، در ماستوپکسی در مقایسه با ماموپلاستی کاهنده، موضوع زیبایی بیشتر مورد توجه است.

ماموپلاستی افزاینده (Augmentation Mammoplasty)، جراحی هایی است که در موارد زیر انجام می شود:

o       تمایل فرد برای بزرگ کردن اندازه سینه ها

o       اصلاح ناهنجاری های مادرزادی سینه که در آن یک یا هر دو سینه رشد کافی نداشته اند

o       اصلاح تفاوت اندازه سینه ها

o       اصلاح و کاهش سایز سینه به دنبال حاملگی و شیردهی یا کاهش وزن شدید

o       برای بازسازی سینه به دنبال جراحی مانند سرطان سینه یا تروما

ریداکشن ماموپلاستی و ماموپکسی

کاربرد اصلی عمل کوچک کردن سینه شامل سینه بسیار بزرگ، درد شانه، درد گردن و پشت، گوشه گیری شدید به علت بزرگی سینه و عفونت مکرر زیر سینه ها می باشد. همچنین، موارد کاربرد فرعی عمل کوچک کردن سینه شامل محدودیت فعالیت ورزشی، تنگی نفس ضمن فعالیت، اشکال در یافتن لباس مناسب و ایجاد شیار و لک روی شانه ها می باشد.

علل بزرگی سینه

برخی از علل بزرگی سینه ها شامل موارد زیر می باشد:

-         بارداری: در بسیاری از خانم ها تأثیر زیادی در بزرگی سینه ها دارد.

-         چاقی: بسیاری از افراد چاق دچار بزرگی سینه های می شوند.

-    یائسگی: بعضی از خانم ها در نزدیکی یائسگی دچار بزرگی تدریجی سینه و افزایش مقدار چربی آن می شوند.

-    مصرف دارو های هورمونی: مصرف استروژن و پروژسترون و قرص های ضد بارداری می تواند باعث افزایش سایز سینه شود.

بزرگی سینه در نوجوانان (Juvenile Breast Hypertrophy)

این نوع بزرگی که در نوجوانی رخ می دهد، معمولا همراه با چاقی نیست و علت آن، حساس بودن بافت سینه به هورمون های جنسی است. بزرگی سینه باعث خجالت، گوشه گیری و کاهش فعالیت های اجتماعی و ورزشی نوجوان می شود. نکته مهم آنست که در این نوع بزرگی سینه، احتمال عود پس از عمل وجود دارد.

ژنتیک: در مورد نقش عوامل ژنتیک در بزرگی سینه بحث و اختلاف نظرات زیادی وجود دارد.

به طور کلی، در افرادی که به شکایت بزرگی سینه مراجعه می کنند، تنها درمان مؤثر استفاده از جراحی است و روش های درمانی دارویی یا مؤثر نبوده یا به علت ایجاد عوارض مختلف توصیه نمی شوند. برای عمل کوچک کردن سینه از برش های متعدد و متفاوتی استفاده می شود که هر چقدر مقدار بزرگی بیشتر باشد، باید برش وسیع تری هم داده شود.

طبقه بندی بزرگی سینه

بزرگی سینه را می توان به ۴ دسته تقسیم نمود و بر همین اساس نوع برش و عمل تعیین می گردد:

-    بزرگی خفیف: زمانی است که نیاز به برداشت کمتر از ۲۰۰ گرم از بافت هر سینه باشد. درمان با برش دور هاله انجام می شود.

-    بزرگی متوسط: زمانی است که نیاز به برداشت ۲۰۰ تا ۵۰۰ گرم از بافت هر سینه باشد. درمان با برش دور هاله + برش عمودی انجام می شود.

-    بزرگی شدید: زمانی است که نیاز به برداشت ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ گرم از بافت هر سینه باشد. درمان با برش دور هاله + برش عمودی + برش افقی زیر سینه (برش لنگری یا تی معکوس) انجام می شود.

-         بزرگی بسیار شدید: زمانی است که نیاز به برداشت بیش از ۱۵۰۰ گرم از بافت هر سینه باشد. درمان با برداشتن بافت و نوک سینه و پیوند مجدد نوک سینه (Free nipple graft) انجام می شود.

افتادگی سینه (پتوز سینه)

سینه تحت تأثیر عوامل مختلفی دچار افتادگی می شود. مهمترین این عوامل شامل:

-         افزایش سن: که با کاهش مقدار کلاژن و تضعیف بافت های نگهدارنده، باعث ایجاد افتادگی می شود.

-    کاهش وزن: یکی از اولین نقاطی که به دنبال لاغر شدن دچار تحلیل و در نتیجه افتادگی می شود، سینه است.

-    بارداری: قوی ترین استرس و فشاری که سبب اتساع بافت سینه و بالطبع پوست آن می شود، بارداری است که ابتدا سبب بزرگی سینه شده و سپس با اتمام دوره بارداری و شیردهی، تحلیل بافت غددی سینه سبب خالی شدن کیسه پوستی  سینه و افتادگی آن می شود.

-    یائسگی: همان طور که در بعضی خانم ها باعث بزرگی سینه می شود، در بعضی دیگر با تحلیل بافت سینه و افتادگی آن همراه است.

باید توجه داشت که افتادگی سینه ممکن است همراه با بزرگی آن یا بر عکس همراه با تحلیل و از دست رفتن بافت سینه باشد. در صورتی که سینه بزرگ باشد، درمان آن کوچک کردن سینه و در صورتی که بافت تحلیل رفته باشد، بسته به شدت تحلیل بافت، عمل ممکن است شامل لیفت تنها، لیفت بعلاوه پروتز یا پروتز تنها باشد که در زیر به شکل مشروح تری توضیح داده می شود.

طبقه بندی افتادگی سینه

طبقه بندی های مختلفی برای افتادگی سینه وجود دارد که شایع ترین آن ها طبقه بندی Regnault است که بر اساس وضعیت قرار گرفتن نوک سینه نسبت به چین زیر سینه ای، افتادگی سینه را تقسیم بندی می کند:

-    افت کاذب: نوک سینه بالاتر از چین زیر سینه ای. این حالت به علت تحلیل رفتن بافت سینه و خالی شدن کیسه پوستی آن رخ می دهد.

-         افت واقعی: نوک سینه در موازات یا زیر چین زیر سینه ای است.

o       الف) افت خفیف: نوک سینه در موازات یا در یک سانتیمتری چین زیر سینه ای است.

o       ب) افت متوسط: نوک سینه یک تا ۳ سانتیمتر زیر چین زیر سینه ای است.

o       ج) افت شدید: نوک سینه بیش از ۳ سانتیمتر زیر چین زیر سینه ای است.

درمان افتادگی سینه

در مورد افتادگی هم روش های مختلف درمانی بسته به شدت افتادگی و بزرگ یا کوچک بودن سینه وجود دارد. به این معنی که اگر سینه بزرگ باشد، درمان آن مشابه بزرگی سینه است. اما اگر کیسه سینه خالی و فاقد بافت قابل توجه باشد، درمان به شکل زیر است، یعنی هر چه افتادگی بیشتر باشد، وسعت برش داده شده هم باید بیشتر باشد.

-         درمان افت کاذب، گذاشتن پروتز و پر کردن کیسه سینه است.

-         درمان افت خفیف، گذاشتن پروتز با یا بدون لیفت از راه برش دور نوک است.

-         درمان افت متوسط، لیفت از طریق برش دور نوک و عمودی با یا بدون پروتز است.

-         درمان افت شدید، لیفت از طریق برش تی معکوس یا لنگری با یا بدون پروتز است.

موارد منع کوچک کردن سینه

موارد منع را می توان به موارد عمومی و اختصاصی تقسیم نمود که موارد عمومی شامل:

-         ابتلا به بیماری های قلبی و ریوی پیشرفته

-         ابتلا به دیابت کنترل نشده

-         مصرف سیگار

-         چاقی مفرط

-         بیماری روماتیسمی (کلاژن-واسکولار)

-         اختلالات خونریزی دهنده کنترل نشده

-         سابقه اسکار هیپرتروفیک و کلویید

آمادگی هایی قبل از عمل کوچک کردن و لیفت سینه

در خانم های بالای ۳۵ سال، ماموگرافی قبل از عمل انجام می شود. در خانم های جوان تر بسته به شرایط و نتیجه معاینه، سونوگرافی یا MRI ممکن است درخواست شود. آزمایش های خون به شکل روتین صورت گرفته و در بعضی افراد مشاوره داخلی و قلب صورت می گیرد. به بیمار توصیه می شود در صورتی که سیگار می کشد، حتما از حدود یک ماه قبل کاملا آن را قطع کند و در غیر این صورت عمل وی به تعویق خواهد افتاد. مصرف تمامی مسکن های غیر استامینوفنی، VITE و ترکیبات مختلف گیاهی از دو هفته قبل قطع می شود. مصرف قرص های ضد بارداری هم باید از ۲ ماه قبل از عمل قطع شود. چون خود این قرص ها از علل مهم بزرگی سینه هستند. در مورد بیمارانی که دچار چاقی هستند هم توصیه می شود که وزن شان حداکثر ۱۰ کیلوگرم بیش از حداکثر ایده آل باشد، وگرنه عمل بهتر است به تعویق بیافتد.

برخی نکات در رابطه با عمل ماموپلاستی کاهنده و ماموپکسی

-    در رابطه با اسکار های ناحیه عمل باید توجه داشت که اگر چه، هیچ اسکاری کامل محو نمی شود، اما در میان اسکار های گفته شده، اسکار دور هاله بهترین و اسکار زیر سینه مشهود ترین آنها می باشد. به طور کلی باید توجه داشت هر چند در اکثریت بیماران، ظاهر اسکار قابل قبول است، اما  این به هیچ وجه به معنی دیده نشدن آن نیست و بیمار همیشه باید احتمال روتوش محل عمل را در نظر داشته باشد.

-    در رابطه با انجام عمل در دوران شیردهی، اگر نوع عمل طوری باشد که ارتباط مجاری با نوک سینه برقرار باشد، امکان شیردهی وجود دارد و بنابراین بسیاری از بیماران می توانند شیر دهند، اما هیچ نوع گارانتی در این مورد وجود ندارد و قابل پیش بینی هم نیست. با توجه به این احتمالات، برای افرادی که تمایل به انجام عمل در دوران بارداری و شیردهی ندارند، معمولا ۶ ماه تا یک سال پس از قطع شیردهی یعنی زمانی که سینه فرم نهایی خود را به دست آورده است، زمانی مناسبی جهت انجام جراحی می باشد.

-    به جز بزرگی سینه در نوجوانان، در سایر موارد و در صورت حفظ وزن، احتمال عود بزرگی سینه بسیار نادر است. اما در مورد جراحی افتادگی سینه، باید به این نکته توجه داشت که هر سینه عمل شده یا نشده با گذشت زمان افتادگی پیدا خواهد کرد، اما پس از عمل جراحی، معمولا بازگشت به حالت افتاده اولیه رخ نمی دهد.

-    جراحی های زیبایی سینه احتمال ابتلا به سرطان را افزایش نمی دهند، حتی در افرادی که سابقه خانوادگی سرطان سینه دارند، انجام چنین پروسجور هایی منع ندارد، حتی مطالعات مختلف نشان داده است که عمل کوچک کردن سینه با کم کردن بافت غددی آن ممکن است سبب کاهش احتمال سرطان سینه شود.

-    نوع درمان در انواع افتادگی متفاوت است و طول برش بستگی به شدت افتادگی، بزرگ یا کوچک بودن سینه و استفاده یا عدم استفاده از پروتز دارد.